Terug

Yucelmethode bij hersenletsel

Stel je voor: de behandeling begint en er komen blokken op tafel. Is dat niet een veel te kinderachtige benadering voor een volwassen cliënt? Nee hoor, die gekleurde blokken blijken uiterst effectief. Met de Yucelmethode bouwen cliënten opstellingen die hun huidige en gewenste (levens)situaties weergeven. Ze zien daarmee zowel hun draagkracht als hun draaglast uitgebeeld en kunnen hierdoor gericht aan de slag met hun doelen.

 Voor wie is de Yucelmethode bedoeld?

Bestaande hulpverleningstechnieken zijn veelal abstract en talig. Een hulpverlener informeert bijvoorbeeld naar wonen, werk, opleiding en sociale contacten. Voor veel groepen is het echter vaak extra moeilijk hun problemen te formuleren. Denk bijvoorbeeld aan migranten, mensen met een verstandelijke beperking, doven of psychiatrische patiënten, maar uiteraard ook mensen met hersenletsel en afasie. Er bestaat dus een behoefte aan een manier van werken die niet zo verbaal is, maar juist beeldend. Bij ons ligt de focus meer op veranderingen ten gevolgen van het letsel; wat is jouw draagkracht en wat is jouw draaglast. Antwoorden op deze vragen kunnen met de Yucelmethode in kaart gebracht worden. Ook sluit ze goed aan bij mensen voor wie overzicht, inzicht en soms ook motivatie ingewikkeld is.

Yucelmethode: uitbeelding van huidige en gewenste situatie

De methode brengt basaal in beeld, wat gaat er goed en wat wil je anders? Houten blokken in allerlei kleuren en maten staan symbool voor de zaken die iemand belasten én voor personen of dingen (bv persoonlijke kwaliteiten en vaardigheden) die juist ondersteuning bieden.
Heel concreet ziet dat er zo uit: een langwerpige staaf staat voor de cliënt of het probleem/hulpvraag. De staaf kan gaaf zijn, gebutst, gebogen of geknakt, afhankelijk van hoe de cliënt zich voelt.
De staaf wordt gesteund door T-vormige blokken (de draagkracht). Dat zijn iemands ondersteunende krachten die hij in zich of tot zijn beschikking heeft (o.a. eigen talenten, geloof, familie, buren, medicijnen, therapie, hulpverlening, huisdier). De cliënt voorziet de T-blokken zelf van stickers waarop hij zijn steunpilaren schrijft.
Bovenop de staaf (de cliënt) komen blokken met belastende omstandigheden, zoals problemen op gebied van energie, sociale contacten, initiatief of fysieke beperkingen. Ook die beplakt de cliënt met stickers, zodat de draaglast benoemd wordt.
Na iedere sessie wordt er van elke opstelling een foto gemaakt. Zowel de huidige als de gewenste situatie wordt dus verbeeld en gefotografeerd. Die foto kan de cliënt gebruiken als geheugensteuntje en om na verloop van tijd terug te kijken op de veranderingen die hebben plaatsgevonden.

Via externalisatie naar zelfinzicht en regie

De cliënt bouwt, ziet en verkrijgt zo op een speelse manier een concrete verbeelding van zijn situatie. In één oogopslag is zichtbaar hoe hij er op dit moment voor staat en wordt de verbinding tussen hulpbronnen en de problemen inzichtelijk(er). De blokken van draaglast hebben verschillende groottes, hierdoor is ook de omvang van het probleem verbeeld. Het wordt makkelijker bepaalde issues en de behoeften aan steun in hun onderlinge verband te zien.

Heftige thema’s worden in een context geplaatst. Door het probleem zo zelf op tafel te zetten, neem je er een beetje afstand van, maar tegelijkertijd wordt het heel concreet. Door het probleem te externaliseren wordt het een minder beladen gespreksonderwerp. Het is er gewoon en de cliënt wil of moet er iets mee.
Samen bekijken hulpverlener en cliënt hoe de steunpilaren (de hulpbronnen), kunnen worden versterkt en/of uitgebreid en problemen verkleind. Het bouwwerk helpt benoemen waaraan gewerkt moet worden, waardoor het eigen verhaal dus verandert. Dat leidt weer tot een nieuwe opstelling en nieuwe inzichten. De cliënt bouwt dus zelf aan zijn herstel en dat inzicht geeft input voor het begeleidingsplan.
De methode werkt vanuit de eigen kracht, eigen kennis en eigen wensen van de hulpvrager. Deze methode nodigt uit tot zelfmanagement, zelf regie en initiatief nemen en op eigen kracht problemen te overwinnen.

Meer weten? Lees hier een praktijkvoorbeeld

Door Sandra Ekkelboom